Faktoring i kredyt obrotowy Pozorne podobieństwo – Biuletyn e-rachunkowość

Kredyt obrotowy i faktoring mają ze sobą coś wspólnego - wspierają bieżącą działalność przedsiębiorstw, dostarczając im niezbędne, bieżące finansowanie. Dzięki obu usługom łatwiej radzić sobie na coraz bardziej konkurencyjnym rynku, gdzie odroczone płatności stają się normą. Myliłby się jednak ten, kto uznałby, że faktoring i kredyt to usługi bardzo podobne. Znacznie więcej jest między nimi różnic.

Opóźniona płatność ze strony kontrahenta może zachwiać płynnością nawet sporego przedsiębiorstwa - wystarczy, że będzie to ten właśnie odbiorca, który zamawia od nas najwięcej towarów i do którego nasza firma wysłała właśnie kolejną partię towarów, pozostając bez większych funduszy na dalszą produkcję. - Pojawienie się zatoru finansowego to niekomfortowa sytuacja, ale w dzisiejszych realiach dość często spotykana. Wszystko dlatego, że handel bazuje na odroczonych płatnościach. Nie warto się ich obawiać - warto jedynie dobrze przygotować się do ich udzielania - przekonuje Krzysztof Kuniewicz, dyrektor generalny Bibby Factors Polska.

Podstawowym celem zaciągania kredytu obrotowego, jak i korzystania z faktoringu jest zaspokajanie bieżących potrzeb i wspieranie płynności. Obie usługi mogą także służyć zapobiegawczo. Faktoring odblokowuje finanse przedsiębiorstwa dzięki odkupieniu jego należności i szybkiej wypłacie zaliczki sięgającej około 80 proc. całkowitej sumy, pomniejszonej o prowizję faktora. Po otrzymaniu spłaty należności, faktor wypłaca przedsiębiorstwu pozostałą część. Jest to korzystne dla obu stron - zamiana należności na środki pieniężne natychmiast udrażnia płynność finansową przedsiębiorstwa. Faktor zajmuje się monitorowaniem spłat i prowadzi konta odbiorców swojego klienta, uwalniając dodatkowo jego czas potrzebny na zarządzanie firmą. W analogicznej sytuacji bank-kredytodawca jedynie finansuje, nie podejmując na rzecz klienta żadnych dodatkowych działań i nie interesując się jego relacjami z kontrahentami.

Dobry standing nie jest wymogiem

Faktoring jest mniej sformalizowany od kredytu i wymaga mniejszej liczby zabezpieczeń niż kredyt. Faktor nie wymaga zabezpieczeń materialnych, takich jak zastaw hipoteczny czy zastaw rejestrowy na majątku. Podstawowym zabezpieczeniem w faktoringu jest wykupiona wierzytelność. Taka postać rzeczy jest bardzo istotna zwłaszcza dla firm młodych, bez dobrego standingu, które nie mogą wylegitymować się od razu bardzo dobrymi wynikami finansowymi. Startujące firmy miewają kłopoty z uzyskaniem finansowania w postaci kredytu, także obrotowego - chyba że wcześniej udało im się zyskać zaufanie banku i ten prowadzi już rachunek rozliczeniowy firmy. Podsumowując, kredyt jest kierowany przede wszystkim do firm o udokumentowanej historii, działających na rynku już jakiś czas, zwykle 2-3 lata. Kredyt lubi firmy stabilne i posiadające odpowiednie zabezpieczenia materialne.

Do jakich firm adresowany jest faktoring? - Usługa faktoringu pomaga zarówno firmom w dobrej kondycji, które poszukują poprawy struktury bilansu oraz dywersyfikacji źródeł finansowania, jak i firmom młodym, perspektywicznym, znajdującym się w fazie dynamicznego wzrostu - mówi Krzysztof Kuniewicz, który jest jednocześnie wiceprezesem Polskiego Związku Faktorów. - Dla naszej branży atutami potencjalnego klienta są dobrzy i sprawdzeni odbiorcy oraz produkt, który ma on do zaoferowania - dodaje. Niezbędnym wymogiem współpracy z faktorem jest stosowanie wobec odbiorców co najmniej 7-dniowych terminów płatności, rozliczanych bezgotówkowo. Firmy, które rozliczają się gotówką albo takie, które zazwyczaj oferują kilkudniowe odroczenia płatności, powinny zainteresować się ofertą kredytów obrotowych.

Warto podkreślić to, że przy podejmowaniu decyzji o współpracy z klientem faktorzy kierują się przede wszystkim oceną bieżącej sytuacji firmy. Wykazana w bilansie strata finansowa nie przesądza negatywnie o możliwości skorzystania z usługi, natomiast w przypadku kredytu zazwyczaj jest to poważny problem. Z kolei faktora najbardziej interesuje powód pojawienia się straty, a nie jej skutek, i to powód straty jest wraz z klientem analizowany. Być może winny stracie jest zator płatniczy, który faktoring pomoże usunąć.

Ani droższy, ani tańszy - po prostu inny

Cechą charakterystyczną faktoringu jest także szybkość procesu decyzyjnego. Faktorzy chlubią się, że decyzje o finansowaniu są w stanie podjąć w ciągu 24 godzin, co jest atutem w porównaniu z tradycyjnymi, ciągnącymi się procedurami kredytowymi. - Jeżeli firma ma udokumentowaną współpracę z bankiem, ten zazwyczaj szybciej i łatwiej udzieli kredytu obrotowego. Pracownicy banków często sami zwracają się do przedsiębiorców z tą właśnie ofertą - wyjaśnia Kuniewicz. - Warto ją rozważyć, jeżeli firma potrzebuje wyłącznie finansowania i nie jest zainteresowana zarządzaniem wierzytelnościami oraz monitorowaniem sytuacji kontrahentów.

Obsługa, jaką oferuje faktor jest rozbudowana i złożona, dlatego może kosztować więcej niż kredyt obrotowy. Jednak obie usługi trudno zestawiać obok siebie w relacjach cenowych, bo tylko pozornie płacimy za to samo. Faktor towarzyszy przedsiębiorcy przez cały czas współpracy, zarządzając należnościami, monitorując ich poprawność oraz przekazując wszelkie sygnały świadczące o wzroście ryzyka po stronie jego odbiorców. W ten sposób faktoring objawia swoją wielowymiarowość - nie tylko finansuje, ale i chroni, działając jak system wczesnego ostrzegania.

Obsługą wierzytelności w faktoringu zajmują się osoby specjalnie do tego przygotowane, które są do dyspozycji klienta przez cały czas współpracy. - W zakresie opłaty prowizyjnej, którą klient płaci faktorowi, mieści się asystentura osoby, dla której monitorowanie spłat i stanu konta klientów, a także kontrola opóźnień kontrahentów są podstawowym zajęciem. Ponieważ osoba taka jest specjalistą i ma duże doświadczenie, klient otrzymuje kolejną wartość dodaną: zmniejszenie ryzyka strat z tytułu nieściągalności należności - przekonuje Krzysztof Kuniewicz. Tymczasem firma, która skorzysta z kredytu będzie musiała sama dbać o zarządzanie należnościami i monitorowanie kondycji kontrahentów - najczęściej tworząc w tym celu osobne stanowisko i ponosząc dodatkowe koszty. Podsumowując koszt faktoringu warto mieć w pamięci liczne usługi dodane, które przy dobrym zarządzaniu pozwalają zaoszczędzić fundusze w innym obszarze aktywności przedsiębiorstwa. Nawet jeśli na faktoring wydaje się więcej, to trzeba pamiętać, że również dostaje się więcej.

Rozproszone ryzyko, dobry wpływ na bilans

Co jeszcze różni obie usługi? Kredyt obrotowy udzielany jest na kilka miesięcy - zazwyczaj do 12 miesięcy, a jego wysokość jest ustalana na podstawie oceny bieżącej i przewidywanej sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta. Umowa faktoringu zawierana jest z kolei na czas nieokreślony. Istnieje możliwość określenia minimalnego okresu trwania takiej umowy, a okres wypowiedzenia wynosi zwykle trzy miesiące. - Nieokreślony umownie czas współpracy jest standardem naszej branży. Renomowani faktorzy zrzeszeni w Polskim Związku Faktorów zawsze współpracują długofalowo, nigdy "od faktury do faktury". Zresztą rzadko który klient rezygnuje z faktoringu - raz podjęta współpraca zazwyczaj trwa latami. To światowy standard.

Kredyt obrotowy nie jest najlepszym sojusznikiem firm, które dbają o korzystny bilans finansowy - bo jak każdy kredyt po prostu go obciąża. Wskaźniki finansowe firmy pogarszają się, a przedsiębiorca ma na swojej głowie spłatę kredytu. W przypadku faktoringu jest inaczej - finansowanie udzielone firmie spłacane jest przez dłużników tej firmy, a zamiana należności na gotówkę wpływa korzystnie na poprawę wskaźników finansowych. Dodatkowo ryzyko jest rozproszone, bo faktor zazwyczaj wykupuje należności kilku lub kilkunastu odbiorców klienta i stale je monitoruje. Jeżeli przedsiębiorca decyduje się na faktoring pełny - ryzyko braku zapłaty ze strony któregoś kontrahenta przeniesione jest na faktora. W przypadku kredytu całość ryzyka jest po stronie kredytobiorcy - udzielił przecież stosownych zabezpieczeń, zazwyczaj na majątku firmy.

Pomocna dłoń

Niektórzy przedsiębiorcy mają opory przed korzystaniem z faktoringu, bojąc się, że w ten sposób utracą kontrolę nad własnymi należnościami. To lęk zupełnie niepotrzebny. - Pracownicy firm faktoringowych są zobowiązani do częstego kontaktu z klientami, udzielając im wszelkich potrzebnych informacji dotyczących prowadzonych dla nich kont. Również w interesie faktora jest utrzymywanie dobrych relacji, dlatego klient nie ma się czego obawiać. Realną odpowiedzialność za obsługę należności ponosi faktor, ale w każdej chwili udostępnia on klientowi wszelkie informacje - również za pośrednictwem internetowego systemu obsługi - przekonuje Kuniewicz.

Mimo zalet kredytu obrotowego, to faktoring jest usługą bardziej elastyczną. Jeżeli przedsiębiorca wziął jeden kredyt i potrzebuje dodatkowego finansowania, rzadko kiedy będzie mógł otrzymać kolejny, bo zapewne zabraknie mu środków trwałych, których wymagałby kredytodawca. Faktoring z kolei nadal będzie dostępny, właśnie dlatego, że stosuje inne zabezpieczenia. Decyzja o zwiększeniu limitu finansowania może być podjęta dosłownie w ciągu kilku godzin, jeżeli sprzedaż produktów lub usług firmy rośnie.

Elastyczność przejawia się także w ofercie cenowej. - Niektórzy przedsiębiorcy przychodzą do faktorów z oczekiwaniem, że przedstawi się im gotowe taryfy, do których będą musieli się dostosować. Są autentycznie zaskoczeni, gdy dowiadują się, że taryf nie ma i że każdy przypadek traktujemy indywidualnie. Dzieje się tak dlatego, że z perspektywy faktoringu każda firma jest inna - przedsiębiorstwa różnią się kontrahentami, produktami i oczekiwaniami względem zakresu usług.

Jednak myliłby się ten, kto uznałby, że faktoring i kredyt obrotowy to usługi jednoznacznie przeciwstawne. Liczne różnice wskazują raczej, że mogą one być dla siebie uzupełnieniem - od filozofii firmy zależy czy skorzysta z obu usług, z jednej czy z żadnej. Najistotniejsze, że oferta finansowania bieżącej działalności przedsiębiorstw jest szeroka i w dużym stopniu zindywidualizowana.