Ucz się zawsze od najlepszych – Biuletyn e-rachunkowość

W ostatnich latach w Europie wzrosło zainteresowanie polityką innowacyjną oraz jej oddziaływaniem na gospodarkę na szczeblu wspólnotowym, krajowym i regionalnym. UE określiła wspólną politykę, której zasadniczym celem jest pobudzanie ekspansji procesów innowacyjnych.

W latach 2000-2006 Fundusze Strukturalne w UE przeznaczały ok. 10,5 mld euro na B+R oraz innowacje. 97 proc. tej kwoty trafiło do beneficjentów za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jednak na uwagę zasługuje fakt, że 70 proc. funduszy otrzymały regiony, w których PKB na jednego mieszkańca jest niższy niż 75 proc. średniej unijnej. Reszta funduszy została przeznaczona na rozwój regionów przeprowadzających zmiany strukturalne i gospodarcze.

W latach 2007-2013 zostanie położony szczególny nacisk na współdziałanie polityki regionalnej na rzecz badań i innowacyjności z innymi instrumentami oraz instytucjami unijnymi - głównie z VII Programem Ramowym Badań, inicjatywami Europejskiego Banku Inwestycyjnego we współpracy z Dyrekcją Generalną ds. Polityki Regionalnej Komisji Europejskiej, Programem ramowym na rzecz konkurencyjności i innowacyjności (CIP) oraz unijną polityką dotyczącą konkurencyjności i pomocy państwowej.

Poprawa innowacyjności

Celem wspólnotowych wytycznych w latach 2007-2013 w ramach polityki spójności jest poprawa poziomu wiedzy oraz innowacyjności na rzecz wzrostu.

Warto zaznaczyć, że oprócz wspólnotowej polityki UE skierowanej na rozwój innowacyjnych regionów, państwa wspólnotowe również w ramach rozwiązań krajowych wdrażają programy i instytucje w ramach realizacji powyższych założeń. Polski Rząd powołał instytucje i skorzystał z konkretnych programów pomocowych, mających na celu realizację projektów, których podstawą było tworzenie strategicznego podejścia do innowacji. Opracowano Regionalną Strategię Innowacji, która ma wspomagać władze regionalne lub lokalne oraz inne organizacje rozwoju regionalnego w zdefiniowaniu i wdrożeniu efektywnego systemu wspierania innowacyjności w regionie.

Jednak warto podkreślić, że instrumenty polityki innowacyjnej powinny być precyzyjnie określone i skierowane na uczestników procesu innowacyjnego. Bez ich odpowiedniego dostosowania do beneficjentów instrumenty te są bezużyteczne. Strategia tworzona jest na podstawie analizy potrzeb technologicznych, możliwości i potencjału sektora badawczego oraz naukowego, a także przedsiębiorstw w zakresie zarządzania, finansów, szkoleń, organizacji oraz samej technologii.

Innowacyjne regiony Europy

Obecny stan realizacji Regionalnych Strategii Innowacji w UE i Polsce przedstawia się następująco:

• ponad 100 regionów UE opracowało w latach 1994-2000 Strategie Innowacji i obecnie realizuje fazę ich implementacji,
• pięć regionów Polski (Warmińsko-Mazurskie, Zachodniopomorskie, Wielkopolskie, Opolskie i Śląskie) zakończyło opracowywanie Strategii w ramach konkursu V Programu Ramowego UE - tzw. RIS NAC,
• dziesięć polskich regionów zakończyło pracę nad budowaniem Strategii ze środków Ministerstwa Nauki i Informatyzacji (wcześniej KBN),
• siedem regionów uzyskało pozytywny wynik w ramach kolejnego konkursu VI Programu Ramowego i w kolejnych trzecha latach będzie rozwijało prace nad Regionalnymi Strategiami Innowacji - tzw. RIS NAC Second edition.

Regiony, których wydatki na B+R równają się lub przewyższają oczekiwany poziom 3 proc. znajdują się w Niemczech (11 regionów), Finlandii (3 regiony), we Francji, w Austrii i Wielkiej Brytanii (po 2 regiony), w Holandii, Szwecji i Republice Czeskiej (po 1 regionie).

Na czele listy ośmiu regionów notujących nakłady na B+R przekraczające 3 proc. PKB jest Brunszwik (7,1 proc.). Poniżej przedstawiam przykłady innowacyjnych projektów wprowadzanych w regionach krajów Unii Europejskiej.

Irlandia

Irlandia osiągnęła swój sukces gospodarczy częściowo dzięki efektywnemu wykorzystaniu Funduszy Strukturalnych. Wśród projektów istotne znaczenie miały działania skierowane na rzecz rozwoju zaawansowanej technologii, która odegrała kluczową rolę w modernizacji kraju. Irlandzki rząd wprowadził w latach dziewięćdziesiątych inicjatywy na rzecz ekspansji technologicznej. W jej ramach nawiązano współpracę pomiędzy Enterprise Ireland (Agencją Państwową ds. Inicjatyw Lokalnych) i sektorem prywatnym, a instytucjami uniwersyteckimi. Od tego czasu trwają prace nad rozwiązaniami strategicznymi w zakresie technologii.

Jednym z takich działań jest zapoczątkowany w 1999 r. projekt współfinansowany ze środków EFRR, w ramach którego dążono do wzmocnienia wpływu zarządzania rozwojem technologii (PATs) na przemysł i zwiększenia ich udziału w realizacji Strategii Lizbońskiej. Wprowadzenie tego programu zaowocowało rozwojem nowych technologii o dużym potencjale PATs. Warto podkreślić, że wprowadzenie projektu wiązało się z problemami wynikającymi z braku wykwalifikowanej kadry naukowej, która w sektorze prywatnym może żądać wyższego wynagrodzenia. Stąd opóźnienia w reagowaniu na nowe technologie, wprowadzone w skali globalnej. W ramach projektu uruchomiono platformy technologiczne działające w dziedzinie biotechnologii, technologii informacyjnej i technologiach przemysłowych.

Wielka Brytania

Projekt Digital Academy był zarządzany przez Międzynarodowe Centrum Treści Cyfrowych (ICDC), będące częścią Uniwersytetu Johna Moores`a w centralnej części Liverpoolu. Projekt współfinansowany jest ze środków EFRR i Północno-Zachodniej Regionalnej Agencji Rozwoju (NWDA). W ramach Digital Academy stworzono pierwszy inkubator biznesu w branży cyfrowej. Digital INC mieści się w specjalnie zaprojektowanym budynku i dysponuje specjalistami w różnych dziedzinach, którzy zapewniają fachowe wsparcie nowotworzonym, jak i funkcjonującym firmom.

Przedsiębiorstwa działające w ramach tego projektu pracują razem nad projektami przynoszącymi im wspólne korzyści. Celem ICDC jest przekształcenie Liverpoolu w centrum cyfrowe dla północno-zachodniej Anglii.

Austria

Projekt "Miasto Wiedzy" polegał na utworzeniu innowacyjnego ośrodka przedsiębiorczości w celu rozwinięcia klastra o wysokiej interatrakcyjności działań i pomocy przy tworzeniu nowych innowacyjnych przedsiębiorstw typu star ups w dziedzinie biomedycyny i biotechnologii stosowanych w ochronie zdrowia. Powyższy ośrodek mieści się w pobliżu Wyższej Szkoły Technicznej i Roche Diagonostic, modelowego przedsiębiorstwa w zachodniej części Graz.

Poprzez zaangażowanie w projekt mieszkańców miasta, którzy uczestniczyli w podejmowaniu decyzji i planowaniu działań, utworzono nowoczesny ośrodek działalności skoncentrowanej na społeczeństwie informacyjnym.

Portugalia

Celem utworzenia Ośrodka Innowacyjności w Algarve było promowanie innowacyjności, transfer technologii, ożywienie sieci i wsparcie inicjatyw jako sposobu na stworzenie innowacyjnej kultury, która będzie zachęcała do bliższych kontaktów oraz obustronnego transferu pomiędzy przedsiębiorcami, pracownikami naukowymi i studentami.

Projekt wspierany był przez czterech partnerów: Uniwersytet w Algarva (UALG), Komitet Koordynacji i Rozwoju Regionalnego w Algarve (CCDR), Regionalne Stowarzyszenie Młodych Przedsiębiorców (ANJE) oraz Stowarzyszenie Przedsiębiorczości (NERA). W ramach Regionalnego Ośrodka Innowacyjności wyłoniono 12 projektów - trzy z nich dotyczyły żywności ekologicznej, jeden usług zaawansowanej technologii informacyjnej, dwa technologii ochrony zdrowia, cztery ochrony środowiska, a dwa nauk o morzu. Utworzenie Biura Wsparcia na rzecz Promocji Własności Przemysłowej (GAPI) w ramach UALG zapewniło regionowi kluczowy instrument rozwoju i prawnej ochrony innowacji. Utworzono także ośrodki przedsiębiorczości spełniające rolę inkubatorów dla MSP - jeden dla sektora usług, a drugi dla przemysłu.

Podsumowanie

Przedstawione pomysły stanowią bazę umożliwiającą rozwój regionów oraz całych krajów w ramach tzw. rozwoju społeczeństw opartych na wiedzy.

Efektywne wykorzystanie potencjału jakim dysponuje region oraz współpraca pomiędzy instytucjami umożliwia stworzenie ciekawych rozwiązań w zakresie innowacji i wiedzy. W związku z tym, zaprezentowane projekty powinny być wykorzystane jako przykład do rozwoju polskich regionów - szczególnie tych z pogranicza ściany wschodniej, które charakteryzują się negatywnymi trendami rozwojowymi.

Cztery priorytety inwestycyjne mające wpływ na rozwój i badania w zakresie technologii.

• Wzmocnienie współpracy między przedsiębiorstwami oraz między firmami a państwowymi instytucjami badawczymi oraz szkołami wyższymi, poprzez pomoc w tworzeniu regionalnych i międzyregionalnych klastrów doskonałości,
• Wspieranie badań oraz innowacyjności w małych i średnich przedsiębiorstwach, jak również umożliwienie MSP dostępu do badań, rozwoju technologicznego i innowacyjności w publicznych instytucjach badawczych,
• Wspieranie regionalnych, transgranicznych i ponadnarodowych inicjatyw mających na celu wzmocnienie współpracy badawczej oraz zwiększenie możliwości w priorytetowych obszarach unijnej polityki badawczej,
• Zwiększenie możliwości badawczo-rozwojowych - włączając w to technologie informacyjne i komunikacyjne, infrastrukturę badawczą oraz kapitał ludzki na obszarach o znaczącym potencjale wzrostu.